CD Theile NL

Opnamesessie | recording sessionDe passies van Bach zijn niet uit de lucht komen vallen, maar staan in een traditie van het reciteren van het verhaal van het lijden van Christus, een essentieel onderdeel van de liturgie van de Goede Week. In de 17e eeuw schreef Heinrich Schütz (1585-1672) als grijsaard zijn passies in een stijl die toen al antiek was: de evangelist reciterend op één toon met hier en daar een figuurtje of een cadensje om een afsluiting te accentueren. 

Johann Theile was leerling van Schütz, maar in zijn enig bewaard gebleven passie, de Passio Domini Nostri Jesu Christi secundum Evangelium Matthaeum uit 1673, spreekt een heel andere geest. Hij zette modernere middelen in: begeleiding door basso continuo en commentaar op het Evangelie in de vorm van vier aria’s. De evangelist wordt, net als in Bachs circa 50 jaar latere passies, gezongen door een tenor, maar hij zingt geen recitatieven in Italiaanse operastijl zoals bij Bach. De gezongen woorden van het Evangelie worden omspeeld door twee viola da gamba’s, die gebroken akkoorden in achtstenbeweging spelen en hier en daar met een tussenspel de geledingen van de tekst markeren. Jezus wordt eveneens zoals bij Bach door een bas gezongen en wat gedragener door de klanken van twee violen begeleid. De andere rollen, zoals Pilatus, Petrus, Caiphas etc. moeten het doen met alleen basso continuo. Opvallend is dat Judas gezongen wordt door een altstem. In Theiles tijd was dat automatisch een mannelijke alt, een falsettist, de meest geschikte stem om een ‘vals’ karakter mee uit te beelden. 

De aria’s zijn misschien wel de grootste vernieuwingen van Theile. Het zijn geen grootscheepse aria’s zoals in de opera, maar eerder liedjes in de stijl van het Lutherse kerklied uit die tijd, steeds geëchood door een instrumentaal ritornel. Ze doen denken aan de melodieën van Bachkoralen. Het koor is steeds vijfstemmig met een dubbele sopraanstem. Het zingt precies dezelfde teksten als in Bach’s Matthäus Passion, maar dan heel eenvoudig en beknopt gezet: zelden zijn de koren langer dan een maat of tien. Een uitzondering vormt het slotkoor, een strofisch lied dat ook aria wordt genoemd in de partituur. Daar worden nog eenmaal alle stemmen en instrumenten verzameld voor een waardig slot.

Op CD opgenomen

Van de Matthäus Passion van Johann Theile, heeft Cappella ad Fluvium in maart 2000 een CD opname gemaakt, in de kapel van de Dominicaanse Gemeenschap te Huissen. De CD is inmiddels integraal uitgezonden door de Concertzender. De CD van de Matthäus Passion van Johann Theile is in een beperkte oplage verschenen. De winkelprijs bedraagt 17 euro. Indien U de CD (bijv. als relatiegeschenk) in grotere aantallen afneemt gelden aangepaste prijzen. U kunt de CD bestellen door het bedrag over te maken op giro 5793821 t.n.v. Projectkoor Cappella ad Fluvium.

Download of beluister MP3 file from the CD: Openingskoor

CD Theile DE

Die Passionen von Bach sind nicht vom Himmel gefallen, sondern sind aus einer Tradition entstanden, in der die Leidensgeschichte von Christus rezitiert wird. Dies ist in der Karwoche liturgisch von zentraler Bedeutung. Im 17. Jahrhundert schrieb Heinrich Schütz (1585 - 1672) in hohem Alter seine Passionen in einem Stil, der damals schon veraltet war: der Evangelist rezitierte auf einem Ton mit eingestreuten Verzierungen oder Kadenzen, um eine Wendung zu betonen. Johann Theile war ein Schüler von Schütz, aber aus der einzigen erhalte­nen Passion, der Passio Domini Nostri Jesu Christi secundum Evangelium Matthaeum von 1673 spricht ein anderer Geist. Er setzte modernere Mittel ein: Begleitung durch Basso continuo und Kommentar zum Evangelientext in Form von vier Arien. Diese Arien sind wohl die größten Erneuerungen von Theile. Sie schlagen die Verbindung zu den Melodien von Bachchorälen. Der Chor ist fünfstimmig mit doppelt besetztem Sopran.

Auf CD eingespielt

Von der Matthäus-Passion von Johann Theile ist im März 2000 eine CD-Aufnahme eingespielt worden in der Kapelle des Dominikaner-Ordens in Huissen (NL).
Die CD ist inzwischen integral vom niederländischen Concertzender ausgesendet worden. Die CD der Matthäus-Passion von Johann Theile ist in limitierter Auflage erschienen. Der Preis beträgt 18,00 Euro (inklusiv Versandkosten). Wenn die CD in größeren Mengen abgenommen wird (z.B. als Werbegeschenk), gelten erniedrigte Preise.

Hier können Sie ein Fragment hören (MP3 format): Chor

CD Theile EN

The Passions of J.S. Bach did not come out of the blue, but they were created in a long tradition of reciting the story of the last days of the life of Jesus. This was in the Holy Week a very important part of the solemnities. In the 17th age -the old man- Heinrich Schütz (1585 - 1672) wrote his passions in a style that was already out of date. Johann Theile was a student of Schütz, but in his passion, "Passio Domini Nostri Jesu Christi secundum Evangelium Matthaeum" from 1673 he renewed the tradition. He introduced accompaniment with Basso continuo and wrote comments on the text in the form of four aria's. That is definitely the greatest renovation Theile added. They make a bridge to the melodies of the Bach-chorals. The choir has five voices (SSATB). The baroque-orchestra consists of two violins, two gamba's, a theorbe, a cello and a organ.

Recorded on CD

This Passion is recorded on CD in March 2000 by Cappella ad Fluvium in a chapel in Huissen, the Netherlands. This CD has been broadcasted by several radiostations. The CD is still for sale and CD costs 18,00 euro. This includes packaging- and forwarding-charges.

Here you can download or listen to a fragment (MP3 format): Opening Choir